UVOD

Samo 10 % atmosferskog ozona (O₃) se nalazi u troposferi. Troposferski ozon je jedan od najvažnijih čimbenika u fotokemijskim procesima koji vode k recikliranju kemijskih tvari koje su emitirane u atmosferu prirodnim procesima i ljudskom aktivnošću. U kontekstu proučavanja globalnog budžeta ozona, još je uvijek otvoreno pitanje na koji se nacin odvija transport kemijskih tvari kroz tropopauzu [Holton, 1995]. Do sada je prihvaćeno da troposferski zrak ulazi u stratosferu u nižim geografskim širinama, a stratosferski zrak prodire u troposferu na srednjim i višim geografskim širinama.

Troposferski ozon ima dva glavna izvora. Jedan od njih je razmjena stratosferskog zraka s troposferskim, gdje manji dio dospijeva u troposferu subsidencijom izravno iz Hadley-eve ćelije (Brewer Dobsonova cirkulacija). Drugi izvor su iz fotokemijske reakcije; ozon se dobiva djelovanjem elektromagnetskih valova većih valnih duljina u bogatom okruženju dušičnih oksida i nemetanskih ugljikovodika.

Ozon u stratosferi nastaje na slijedći način:

a u troposferi:

U atmosferskom graničnom sloju ozon nastaje ovako: